HARÇLAR KANUNU:492

Bu Kanuna göre;

1-Yargı Harçları

2-Noter Harçları

3-Vergi Yargısı Harçları

4-Tapu ve Kadastro Harçları

5-Konsolosluk Harçları

6-Pasaport, ikamet tezkeresi, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik Harçları

7-Gemi ve liman Harçları

8-İmtiyazname, ruhsatname ve diploma Harçları,

9-Trafik Harçları

Harç: Bir hizmetten yararlanma karşılığında ödenen bedeldir. Mahiyeti itibariyle seçimlik hakkı vardır, karşılığı vardır.

Yargı Harcı: Yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanlar yargı harcına tabidir.

(Mahkemelerde dava açmak, ihtiyati tedbir koydurmak, mahkeme aracılığı ile ihtiyati haciz uygulamasını istemek için başvurma harcı)

-Taraflar veya vekilleri tarafından ertelenmelerine sebebiyet verilen celselerden celse harcı,

-Bir davaya esas hakkında karar verilmesi üzerine karar ve  ilam harcı,

-İcraya başvurma, icranın yerine getirilmesi, iflasın açılması ve konkordatonun istenilmesi halinde ödenen icra iflas harçları,

-Ticaret siciline tüzel kişiliklerin tescili, temsile yetkililerin tescil ve ilanı, değişikliklerin veya kaydın silinmesine yönelik ödenen harçlar,

-Terekenin tahrir veya tespiti, tasfiyesi için ödenen harçlar ile

-Vasiyetnamelerin Medeni Kanunun 479’uncu maddesine göre sulh hakimi tarafından tanzimi nedeniyle ödenen harçlar (1) sayılı tarife uyarınca ödenen ve “Yargı Harçları” başlığı altında toplanan harçlardır.

Mükellef: Genel olarak yargı harcını davayı açan veya harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir.

Maktu veya nispi alınabilir (işlemin nevi ve mahiyetine göre)

Ödeme: Yargı harçları harca konu işlemleri yapan mahkeme veya dairelere makbuz karşılığı ödenir. (5281 sayılı Kanunun 43/3-b maddesiyle değişen ibare 1.1.2005 tarihinden geçerli. Değişmeden önceki hali harç pulu yapıştırılmak suretiyle idi.)

NOTER HARÇLARI (2) SAYILI TARİFE

Mükellefi : Harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyenler öder.

Harç alma ölçüleri: (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

-Birbiriyle ilgili işler bir arada bulunur ise en yüksek harç alınmasını gerektiren iş üzerinden harç alınır.

Ödeme zamanı: Noter harçları ilgili işlemin bitiminden önce peşin olarak alınır.

-Her nevi sanat, mukavelename ve kağıtlarından,

-Saklanmak üzere notere tevdi edilen emanetlerden.

-Noterce muhatabına yapılacak ihbar, ihtar ve protestolardan,

-Vekaletnamelerden,

-Defter tastiklerinden, (açılış, kapanış, ara tasdik) tercümelerden alınan harçlar (II) sayılı tarife uyarınca alınan harçlardır.

VERGİ YARGISI HARÇLARI (3) SAYILI TARİFE

Vergi uyuşmazlıkları ile ilgili olarak Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri ile Danıştay’a başvuranlar tarafından ödenir.

-İşlemin özelliğine göre maktu veya nispi olarak alınır.

Vergi yargısı harçlarından Başvurma Harcı dava dilekçesi verilmesi esnasında ilgili mahkemeye ödenir.

İhbarname esasına göre nispi veya maktu ödenen harçlar ise ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili vergi dairesine ödenir.

-Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler ile bunlara bağlı zam ve cezalara ilişkin uyuşmazlıklardan dolayı Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay’da açılan davalarda Başvurma Harcı, yürütmenin durdurulması kararları ile ilgili alınan harçlar (3) sayılı tarife uyarınca alınır.

TAPU VE KADASTRO HARÇLARI (II) SAYILI TARİFE

Bu grup harcı (4) sayılı tarifede belirtilen kişiler öder. Tarifede belirtilmemiş ise ve aksi taraflarca kararlaştırılmamış ise;

-Mülkiyet ve mülkiyetten gayri ayni hakları iktisap edenler.

-İpotek tesisinde ipoteği tesis edenler

-Kadastro işlemlerinde adlarına tescil yapılanlar

-Kuru mülkiyet tesisinde, çıplak mülkiyet sahibi olanlar

-Rücularda rücu eden taraf

-Bunların dışında kalan işlemlerde lehine işlem tesis edilenler harcı ödemek zorundadır.

Nispi veya maktu olarak işlemin mahiyetine göre alınır.

Ödeme: Tapu ve kadastro harçları işlemin yapıldığı yer vergi dairesine makbuz karşılığında ödenir.

Tapu işlemleri:  Alım-satım, intikal, hibe, ipotek tesisi, satış vaadi sözleşmeleriyle irtifak hakkı tesisi, kadastro ve tapulama işlemlerinde (4) sayılı tarife uyarınca harç alınır.

KONSOLOSLUK HARÇLARI (5) SAYILI TARİFE

Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları tarafından yapılacak konsolosluk işlemleri konsolosluk harcına tabidir.

-Konsoloslar tarafından yapılacak noter işlemlerinde, bu Kanunun noter harçlarına ait hükümleri uygulanır.

Bu harcı konsolosluk harcına mevzu işlemin yapılmasını isteyenler öder.

Konsolosluk harçları ilgili işlemin sona ermesinden önce peşin olarak makbuz karşılığında ödenir.

PASAPORT, İKAMET TEZKERESİ, VİZE VE DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TASDİK İŞLEMLERİNDEN ALINAN HARÇLAR (6) SAYILI TARİFE:

Mükellefi yukarıda sayılan harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişilerdir.

 (6) sayılı tarifedeki işlemlerden işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden harç alınır.

Bu harçlar makbuz karşılığında veya basılı damga konulması suretiyle ödenir.

Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik harçları peşin alınır. Bunların süre uzatımları da harca tabidir.

GEMİ VE LİMAN HARÇLARI : (7) SAYILI TARİFE

Gemi ve liman işlemlerinden (7) sayılı tarife uyarınca alınır.

Söz konusu harç;

-Gemi veya liman mülkiyetini iktisap edenler,

-İpotek işlemi söz konusu ise ipoteği tesis edenler,

-Bunların dışındaki işlemlerde ise lehine işlem tesis edilenler tarafından ödenir.

-Gemi siciline kayıtlı gemilerin ivaz karşılığı temliki, ölünceye kadar bakım akdi ile temliki, sicile kayıtlı gemiler üzerine ipotek tesisi, intifa hakkı tesisi, denize elverişlilik belgesi verilmesi, yola elverişlilik belgesi verilmesi, yeterlilik belgesi, makinist, dalgıç, amatör denizci ve balıkçı gemisi kaptanı gibi belgeler üzerinden (7) sayılı tarifeye dayanılarak harç alınır.

Harçlar duruma göre nispi veya maktu olabilir.

Gemi ve liman harçları peşin olarak ödenmedikçe harca mevzu işlem yapılmaz.

-Liman başkanlığı bulunmayan iskelelere uğrayan gemilerden yola elverişlilik belgesi harcı ilk uğradığı liman başkanlığı bulunan limanda tahsil edilir.

İMTİYAZNAME, RUHSATNAME VE DİPLOMA HARÇLARI: (8) NO’LU TARİFE

Bu harcı kendilerine sayılan belgeler verilen kişiler ödemekle mükelleftir. Bu harçlar belgenin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır. Yukarıda sayılan belgelerin yenilenmesi, devir suretiyle başkalarına devri halinde de harç alınır.

Söz konusu harçlar makbuz karşılığında peşin olarak ödenir.

Yıllık harçlar her yılın Ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk etmiş sayılır ve tahakkukun mükellefe tebliğine gerek yoktur. Ocak ayı içinde ödenir.

-İlgililerin kusuru olmaksızın Devlet tarafından görülen lüzum üzerine iptal edilen belgeler için evvelce alınmış harçlar 2 yıl içinde ve istek üzerine geri verilir.

-Sağlık Bakanlığınca verilen imalat ruhsatları, patent ve faydalı modellerin başvuru, devir, lisans, rehin gibi hakları,endüstriyel tasarımların; tasarım, yenileme, lisans gibi işlemleri, marka başvuru, yenileme, tescil, devir, lisans, rehin gibi işlemleri, maden arama ruhsatları, ön işletme ve işletme ruhsatnameleri, petrol arama ve işletme ve kullanma hakkı işlemleri, pul ve kıymetli kağıt bayilerine verilen ruhsatlar, tıbbi ecza ve kimyevi maddelerin toptan satışını yapanlara verilen ruhsatlar, mimarlık ve mühendislik ruhsatnameleri, mütehassıs tabiplik ve kimyagerlik vesikaları, veteriner, ebe ve hemşirelere verilen ruhsatnameler, hususi hastahane ve laboratuar açma ruhsatları, avukatlık ruhsatnameleri, eski eser ve define arama ve sondaj ruhsatnameleri... gibi  işlemlere ait harçlar (II) sayılı tarifeye göre alınır.

-Silah taşıma ve bulundurma

-Özel okul ve dershane işletmeciliği

-Turizm müessese belgeleri

-Antrepo açma, işletme izin belgeleri,

-Banka kuruluş ve faaliyet izin belgeleri, sigorta ve emeklilik şirketleri kurma ve işletme izin belgeleri dahil.

TESCİL HARÇLARI: (9) SAYILI TARİFE

Trafik işlemlerinden bu Kanuna bağlı (9) sayılı tarifede yazılı olan işlemler trafik harçlarına tabidir.

Mükellefi harca mevzu işlemin yapılmasını isteyenlerdir.

Söz konusu harç işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

Makbuz karşılığı ödenir. Harçların tamamı peşin olarak ödenmedikçe işlem tesis edilmez.

Harcın tamamı tahsil edilmeden işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludur.

Bazı durumlarda Maliye Bakanlığı harcın basılı damga konulması suretiyle ödenmesine de izin verebilir.

Gerek makbuz karşılığı, gerek basılı damga konulması suretiyle tahsilat yapan  memurlar 1 aya ait tahsilat tutarlarını ertesi ayın 5’inci günü akşamına kadar en yakın vergi dairesine yatırmakla mükelleftir.

-Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğine göre verilecek sürücü belgeleri ve bu belgelerin vize işlemleri,

-Karayolları Trafik Kanunu  ve Yönetmelik Hükümlerine göre verilecek geçici trafik belgeleri,

-Karayolu uygunluk belgesi verilmeyen araçlara verilen izin belgeleri üzerinden (9) sayılı tarifeye göre harç alınır.